Hervormde kerk
De Margaretha Hardenbergkerk is gebouwd in de zeventiende eeuw.
Volgens de verhalen uit het verleden viel Margaretha Jans Hardenberg, vrouw van Adriaan Geerts Wildervanck, op een warme zomerdag op de hei in slaap. Toen zij wakker werd, zag zij dat er een adder om haar arm kronkelde. Ze beloofde God een kerk te bouwen op die plaats, als de adder haar niet zou bijten. De slang gleed vervolgens van haar arm en verdween. De arm met slang is terug te vinden in het wapen van de Gemeente Veendam.
Op 24 september 1659 werd de eerste steen van het kerkgebouw gelegd door Margaretha's zoon Gerhard Wildervanck. Margaretha Jans en Adriaan Geerts kregen een eigen grafkelder in de kerk.
De kerk is gebouwd als zaalkerk. In 1777 werd de kerk verbouwd en uitgebreid met een dwarsarm aan de noordzijde. In 1835 werd de huidige torenspits geplaatst. In 1857 werd de kerk opnieuw uitgebreid, nu met een dwarsarm aan de zuidzijde.
De kerk heeft geen functie meer als gebedshuis. De Hervormde en Gereformeerde kerk zijn samen gegaan als Protestantse kerk. De diensten worden gehouden in de voormalig Gereformeerde kerk.
Het Hervormde kerkgebouw is overgedragen aan de Stichting Wildervanck-Wildervank. Tegenwoordig fungeert het als cultuurcentrum.
De veelal bijzondere grafmonumenten op het kerkhof, worden al enkele jaren gerestaureerd en onderhouden door een enthousiaste groep vrijwilligers.
Van het gebouw zijn de afgelopen eeuw vele ansichtkaarten uitgegeven. Ik heb er zelf 22 verschillende.
De oudste uit mijn collectie dateert uit 1902.
Afbeelding van de kerk vanaf het Westerdiep genomen. Veel grafmonumenten zijn inmiddels verdwenen.
Verzonden in 1902.
Uitgeverij H.K. van Halteren, Wildervank.
Niet verzonden. Zelfde compositie, echter in kleur.
Uitgeverij Schaar & Dathe, Trier
Originele briefkaart uit 1899 waarbij dominee Rogaar een boek besteld bij boekhandel van Huffel in Utrecht.
Achterzijde van de briefkaart.
Opname vanaf het Westerdiep. Op de voorgrond de toenmalige toegang tot het kerkhof. Kaart verzonden in 1906.
Uitgeverij Dr. Trenkler Co., Leipzig.
Afbeelding genomen vanaf het Oosterdiep. Verzonden in 1905.
Uitgeverij M.D. de Lange, Veendam.
Verzonden in 1916.
Uitgeverij J.H. Schaefer, Amsterdam.
Zelfde afbeelding echter in zwart-wit.
Verzonden in 1909.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Verzonden in 1919.
Uitgeverij T. van Halteren, Wildervank.
Verzonden in 1923.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Kaart verzonden in 1933.
Uitgeverij H.K. van Halteren, Wildervank.
Niet verzonden kaart uit de jaren 30-40.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
De hele gevel bedekt met een laag klimop. Verzonden in 1953.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Kaart verzonden in 1953.
Uitgeverij H. Riks, Wildervank.
Niet verzonden kaart uit de jaren 40-50.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Foto van de huidige situatie anno 2023.
Foto: Peter Dijkstra
Niet verzonden kaart uit de jaren 40-50.
Uitgeverij onbekend.
Niet verzonden kaart uit eind jaren 60, begin jaren 70. Op de achtergrond de toren van Gereformeerde kerk.
Uitgeverij hengelsporthuis Stevens, Wildervank.
Verzonden kaart uit 1968. De hoge bomen zijn gekapt en vervangen door een beukenhaag. en nieuwe jonge bomen.
Uitgeverij boekhandel Dekker, Wildervank.
Verzonden in 1965.
Uitgeverij de Bijenkorf, Wildervank.
Niet verzonden fotokaart uit de jaren 70.
Uitgeverij M. Siefkens, Wildervank.
Niet verzonden fotokaart.
Uitgeverij onbekend.
Niet verzonden kaart uit het eind van de vorige eeuw.
Uitgeverij Dekker & Huisman, Wildervank.
Niet verzonden herdruk uit 2003. Een afbeelding van de kerk uit 19e eeuw.
Uitgeverij Stichting SNS-fonds, Wildervank.
Album plaatje uit de jaren 50, uitgegeven door "Erve de Jong N.V. Koninklijke cacao- en Chocoladefabriek de Zaanstroom" uit Wormerveer.
Enkel foto’s binnen in de kerk gemaakt eind jaren 60.
Wal, A.J. (Ton) van der - Fotograaf
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Document 122.854
Informatieboekje Nederlands Hervormde kerk.
