Tricotage Fabriek
A. Schmidt
(Franz) Anton Schmidt werd geboren op
7 maart 1836 in Schmallenberg in een Katholiek gezin. In 1852 liep Anton Schmidt op 16-jarige leeftijd, binnen een tijdsbestek van 8 dagen, met een aantal buurtgenoten van het Duitse Schmallenberg naar Groningen. Op zijn rug droeg hij een handeltje bestemd für die Holländer. Hij trad vervolgens als "kiepkerel" in dienst van de firma Niekus uit Groningen. Hij verkocht o.a. kleine huishoudelijke artikelen, kleding, houtwerk etc. Zijn rayon was Veendam en omstreken. Af en toe ging hij nog weer naar huis om zijn familie te bezoek. In 1861 neemt hij ontslag en vestigt zich als koopman in Wildervank.
In 1873 koopt Anton het winkelpand aan de huidige Nijverheidsstraat 75 van koperslager Hendrik Wagenaar. Anton en zijn vrouw verkopen vanuit hun winkel o.a. galanteriën, snoep en ondergoed.
Omstreeks 1881 kocht Anton Schmidt zijn eerste breimachine, waardoor ambulante handel en winkeliersbedrijf werden verbonden met eigen fabricage. In 1889 werd in de tuin achter de winkel een klein fabrieksgebouwtje gebouwd. In 1894 overlijd de vrouw van Anton. Zij wordt begraven bij de NH-kerk in Wildervank aangezien er nog geen Katholieke begraafplaats in de omgeving is. In 1905 werd de eerste grote fabriek gebouwd aan het Oosterdiep. Anton heeft er zelf maar enkele jaren van kunnen genieten. In 1912 overleed hij. Hij wordt begraven op de Katholieke begraafplaats in Veendam. De resten van zijn vrouw worden ook bijgezet in het aangekochte familiegraf.
De beide zoons van Anton, Bernard Anton (1869-1947) en Anton Frans Wilhelm (1884-1980) waren reeds bij het bedrijf betrokken. In 1931 werd het gouden jubileum groots gevierd met een mis in de katholieke kerk en een feestelijke bijeenkomst in de fabriek, waarvan hieronder een krantenfoto met beide broers en partners. In de loop der jaren werden ook de kleinzoons, Anton (geboren in 1922) en Bernard Anton (geboren in 1927) toegevoegd aan de directie. Tevens kregen enkele leden uit de schoonfamilie verschillende functies in de fabriek.
In de jaren 50/60 groeide het bedrijf sterk. In de hoogtij dagen werkten er zo'n 900 mensen bij Schmidt, waarvan de meerderheid meisjes en vrouwen.
Met de wind volop in de zeilen werden collega bedrijven Muller N.V. en N.V. Sir Edwin overgenomen met vestigingen in Appingedam en Emmercompascuum.
In de jaren zeventig kreeg de Nederlandse textielindustrie het zwaar. Met name de forse loonstijgingen, zorgden voor hogere productiekosten en dus een slechtere concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. Er volgden jaren met verliezen en ontslagen. Toch werd in 1981 het
100-jarige bestaan nog gevierd en bood het personeel de directie een tegelplateau aan.
De feestvreugde was echter van korte duur. Anton Schmidt Tricotage werd in februari 1983 failliet verklaard. Ruim 100 personen, inclusief de directeuren Anton en Bernhard, kwamen op straat te staan. Het einde van ruim een eeuw textielnijverheid in de Veenkoloniën.
In 1986 werden alle panden gesloopt en werden er huizen op het perceel gebouwd.
bron:
"Uitgebreid", kroniek van de familie Schmidt.
Bidprentje zoals dat nog steeds in Katholieke kringen gebruikelijk is. Deze wordt uitgedeeld aan belangstellenden die bij de uitvaart aanwezig zijn geweest. Onderstaand prentje is uitgegeven na het overlijden van de vrouw van Anton Schmidt in 1894.
Maasbode, 8 oktober 1912.
Het oudste gedeelte van de fabriek gebouwd in 1905 en ontworpen door architect Siccama. Rechts het pand waar Anton Schmidt in eerste instantie met zijn gezin woonde. Later woonde zoon Bernhard in het pand. Het huidige Nijverheidsstraat 75 is het enige dat nog bestaat en herinnert aan een eeuw textielindustrie in Wildervank.
Verzonden in 1906.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Achterzijde
Lieve Wiekie,
Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag en ik hoop dat je dien dag vaak herdenken mag. Schrijf je ons ook eens welke cadeautjes je gekregen hebt? Ik zal ook zeggen wat ik gekregen heb. Van moeder heb ik een zilveren horloge ketting gekregen. Van Jo een prachtige broche. Van Marttje heb ik een eau de Cologne fleschje gekregen en van Abeltje een ringetje. Ontvangt vele groeten van moeder en de anderen en tevens van je nichtjes Abeltje en Jo.
Briefkaart uit 1901 waarin Schmidt zijn klant informeert dat een zending retour is ontvangen en de nota gecrediteerd wordt.
Links het witte huis dat in 1900 door Anton Schmidt van Albert Eilts Doewes werd gekocht. Rechts van de voordeur woonde Juffrouw Beuker. Geheel rechts zat het hoedenwinkeltje van Juffrouw Valk.
Het pand is in 1924 afgebroken.
Links op de kaart staat Anton afgebeeld.
Verzonden in 1910. Na het overlijden van Anton I, werd het huis betrokken door zijn zoon Anton II en gezin.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Verzonden in 1921. De fabriek is inmiddels voorzien van reclame op het dak. Achteraan is het witte pand van Ketel te zien.
In het pand links naast het witte huis, heeft de tabakswinkel van Veenhoven gezeten, later bewoond door Schansema. In 1924 werd het gekocht door Schmidt. Geheel links het pand waar o.a. kruidenier Schmidt (geen familie) en de dameshoedenwinkel van de dames de Vrieze hebben gezeten.
Uitgeverij onbekend.
Verzonden in 1922.
Uitgeverij onbekend.
Suikerzakje.
Suikerzakje.
Verzonden in 1922. De molen aan de 11e Laan stond er nog. Rechts het mooie Jugendstil pand uit 1872. Het pand werd in 1910 in opdracht van E. Ketel verbouwd tot manufactuurwinkel. Architect
J. Siccama uit Wildervank maakte een ontwerp in een stijl waarin Art Nouveau elementen zijn te herkennen. Bij de verbouw werd de voorgevel vernieuwd, zoals we het nu nog steeds kennen. In 1926, 1949 en 1966 werd het pand intern verbouwd. Het kleine huisje links naast Ketel is lang geleden afgebroken.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Foto uit 2023. De panden rechts zijn duidelijke herkenningspunten.
Verzonden in 1926. De eerste grote uitbreiding is een feit.
Uitgeverij onbekend.
In 1925 volgde een grote uitbreiding van de fabriek. De panden links van de oude fabriek (zie bovenstaande kaart) werden hiervoor gesloopt. Links naast de fabriek woonde hefmonteur Willem Pik. Daarnaast de hoedenwinkel van de Vrieze en de steenhouwerij van de Weijs met werkplaats. Deze 3 panden zijn in 1939 afgebroken voor een uitbreiding van de fabriek.
Niet verzonden kaart uit de jaren 30/40.
Uitgeverij Koninklijke Luchtvaart My., Schiphol.
Niet verzonden kaart uit de jaren 30/40.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Niet verzonden kaart uit de jaren 40. Grote neonreclames op het dak waren in de wijde omtrek te zien.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Verzonden in 1944.
Geheel links het gebouw van het Nutsdepartement. De woning rechts heeft een verbouwing ondergaan. De winkelpui links is verdwenen en rechts is een ingang gerealiseerd.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Verzonden in 1946.
Uitgeverij J.J. Scholten, Wildervank.
Nog een luchtopname uit de glorietijd van de fabriek. Hierop is ook het nieuwste deel te zien dat in 1939 is bijgebouwd. Naast de fabriek het huis van Bernhard Reikte, de latere privé chauffeur van Bernhard Schmidt II, en de winkel van Jo Kooi. In het huis met het donkere dak woonde Gerard Korfage, bedrijfsleider bij Schmidt. Op deze kaart uit 1959 is goed te zien wat voor immens complex het is geweest.
Uitgeverij KLM Aerocarto, Schiphol.
Verzonden in 1978.
Uitgeverij H. Siefkes, Wildervank.
Briefkaart verzonden in 1950.
Nieuwsblad van het Noorden,
4 september 1975.
Nederlands Dagblad,
8 februari 1983.
Originele nota uit 1911.
Feest tijdens het 50 jarige bestaan van de fabriek. Het personeel krijgt een gratificatie + fl. 1 per dienstjaar. Het personeel schenkt de directie een koperen gedenkplaat.
Het diner voor genodigden in hotel de Nederlanden bestond uit maar liefst 11 gangen.
Knipsel uit de Noord-Ooster van 15 december 1931.
Nog een originele nota uit 1923.
Reclame van Sir Edwin kinderkleding één van de labels van Schmidt.
Nog een origineel reclameartikel uit een weekblad. Jaren 60/70.
Wisselbrief uit 1922 waarbij de Groninger Bank namens Schmidt een bedrag van fl. 214 dient te voldoen aan een leverancier.